logo
Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque.
+387648592568
info@elatedthemes.com
Eighth Avenue 487, New York
Instagram Feed
Search

Blog

ประวัติศาสตร์กว่าจะมาเป็น “น้ำมันมะกอก” ที่ใช้ประกอบอาหารในปัจจุบัน

น้ำมันมะกอก เคล็ดลับคู่ครัวตั้งแต่สมัยโบราณ

น้ำมันมะกอกเป็นส่วนประกอบสำคัญในอาหารหลากหลายประเภท โดยเฉพาะอาหารในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเดียน เช่น อาหารอิตาเลียน อาหารฝรั่งเศส เพราะพื้นที่บริเวณทะเลเมดิเตอร์เรเดียนเป็นแหล่งกำเนิดของมะกอก ประกอบกับมะกอกเป็นพืชที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน ทำให้มะกอกกลายเป็นที่ส่วนประกอบสำคัญในอาหารเมดิเตอร์เรเดียนในเวลาอันรวดเร็ว และยังคงได้รับความนิยมมาจนปัจจุบัน

ความเชื่อในยุคกรีก “มะกอก ของขวัญจากเทพีอาธีน่า”

ต้นมะกอกมีตำนานการกำเนิดขึ้นตามความเชื่อของชาวกรีกว่าเป็นของขวัญที่เทพีอาธีน่าประทานให้ เนื่องด้วยครั้งนั้นมีการแย่งชิงกันเป็นเทพผู้ดูแลกรุงเอเธนส์ระหว่างเทพโพไซดอนและเทพีอาธีน่า เทพซูสจึงบัญชาว่าหากผู้ใดมอบของขวัญอันล้ำค่าที่สุดให้ชาวเอเธนส์ได้จะได้เป็นผู้ดูแลเมือง เทพโพไซดอนเสกม้าเพื่อใช้งานและการสงคราม เทพีอาธีน่าเสกต้นมะกอกเพื่อใช้ประโยชน์ในทุกส่วน ชาวเมืองเลือกต้นมะกอกของเทพีอาธีน่า ทำให้ต้นมะกอกกลายเป็นสัญลักษณ์ของกรุงเอเธนส์ และชื่อเมืองเอเธนส์ (Athen) ก็มาจากนามอาธีน่า (Athena)

ใบมะกอกสำหรับร้อยเป็นมาลัยเกียรติยศ

ในอดีต ชาวกรีกให้ความเคารพต้นมะกอกมาก นอกจากจะนิยมปลูกเพื่อเป็นสิริมงคลแล้ว ส่วนต่าง ๆ ของมะกอกยังเป็นองค์ประกอบสำคัญในพิธีกรรมทางศาสนา เช่น การใช้ก้านและใบมะกอกขับไล่สิ่งชั่วร้าย และยังมีการนำใบมะกอกมาร้อยเป็นมาลัยแทนเกียรติยศ ผู้ที่ได้รับมาลัยมะกอกถือเป็นการได้รับเกียรติอย่างสูงสุดในชีวิต ในการแข่งขันโอลิมปิกในอดีตก็ใช้ใบมะกอกประดับบนศีรษะผู้ชนะ สหประชาชาติเองก็ใช้ใบมะกอกประดับบนธงแทนสัญลักษณ์ของเสรีภาพและมิตรภาพ

การเดินทางของมะกอกในแต่ละยุคสมัย

ต้นมะกอกมีหลายสายพันธุ์ โดยมะกอกที่นำมาทำเป็นน้ำมันมะกอกเรียกว่าโอลีฟ (Olive) ตามการบันทึกในประวัติศาสตร์ยังไม่มีการปรากฏอย่างแน่ชัดว่าต้นมะกอกต้นแรกถือกำเนิดขึ้นในพื้นที่ใด โดยซากฟอสซิลของต้นมะกอกโอลีฟที่เก่าแก่ที่สุดที่ขุดค้นพบได้อยู่ที่เมืองมองกาดิโน ประเทศอิตาลี

นอกจากพื้นที่ประเทศอิตาลีแล้ว ฟอสซิลของต้นมะกอกโอลีฟยังกระจายอยู่ทั่วไปในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเดียน และทวีปใกล้เคียง จึงอาจสันนิษฐานได้ว่าต้นมะกอกโอลีฟถือกำเนิดขึ้นมาอย่างยาวนาน และมีการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมหรือการเดินทางข้ามทวีปจนทำให้ต้นมะกอกโอลีฟแพร่พันธุ์ไปยังที่อื่น ๆ แต่ปัจจุบันแหล่งที่พบการปลูกมะกอกโอลีฟมากที่สุด คือ แถบทะเลเมดิเตอร์เรเดียน

การแปรรูปมะกอกเป็น “น้ำมันมะกอก”

มะกอกโอลีฟที่ปลูกตามแนวเขตทะเลเมดิเตอร์เรเดียนเป็นคนละสายพันธุ์กับมะกอกป่า (Wild Plum) ที่พบมากในทวีปเอเชีย มะกอกโอลีฟเนื้อจะมีรสฝาดและเฝื่อนเนื่องจากสารอัลคาลอยด์ (Alkaloid)) ทำให้คนไม่นิยมทานสด นิยมนำไปประกอบอาหารหรือแปรรูปเสียก่อน การแปรรูปที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือ การทำน้ำมันมะกอก (Olive Oil)

การผลิตน้ำมันมะกอกก็ไม่มีหลักฐานปรากฏอย่างเด่นชัดเช่นกัน โดยมีการสันนิษฐานเพียงว่าน้ำมันมะกอกเกิดขึ้นครั้งแรกในบริเวณชายฝั่งของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ใกล้กับประเทศอิสราเอล และไหบรรจุน้ำมันมะกอกเก่าแก่ที่สุดที่พบ เกิดขึ้นในช่วงต้นอารยธรรมไมนอส บริเวณเกาะครีตใกล้กับกรีก และพบว่าในช่วงอารยธรรมกรีกรุ่งเรืองได้มีการผลิตและจำหน่ายน้ำมันมะกอกไปยังพื้นที่ใกล้เคียง และทำให้ต้นมะกอกโอลีฟกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ

นอกจากการผลิตน้ำมันมะกอกที่เกาะครีตแล้ว ในบันทึกบนแผ่นดินเหนียวของอาณาจักรโบราณบริเวณชายฝั่งเมืองอะเลปโป ประเทศซีเรียกับบันทึกของอียิปต์มีความสอดคล้องกันว่าอียิปต์มีการนำเข้าน้ำมันมะกอกจากเกาะครีตและเมืองชายฝั่งอะเลปโป เป็นสิ่งแสดงให้เห็นว่าน้ำมันมะกอกถือกำเนิดขึ้นมาหลายพันปีแล้วในพื้นที่แห่งนี้

การทำน้ำมันมะกอกในสมัยโบราณที่ยังไม่มีนวัตกรรมสกัดน้ำมันจะใช้วิธีการสกัดเย็น (Cold Pressed) โดยการนำผลมะกอกไปตั้งทิ้งไว้จนมีน้ำมันออกมา ซึ่งมะกอก 1 ลูกให้น้ำมันเป็นจำนวนมาก การเกิดขึ้นของน้ำมันมะกอกจึงอาจกล่าวได้ว่าเกิดจากความต้องการถนอมอาหารหลังการเก็บเกี่ยวผลมะกอก จึงนำผลมะกอกนั้นมาผลิตเป็นน้ำมันมะกอกให้สามารถใช้งานได้นานขึ้น

ในปัจจุบันน้ำมันมะกอกนิยมผลิตมากในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยประเทศที่บริโภคน้ำมันมะกอกมากที่สุด คือ ประเทศกรีซ แต่ผู้ผลิตรายใหญ่กลับเป็นประเทศสเปน ซึ่งน้ำมันมะกอกที่คุณภาพดีที่สุด คือ น้ำมันมะกอกที่ได้จากการสกัดรอบแรก เรียกว่า “Extra Virgin”

ความนิยมรับประทานมะกอกในแถบเมดิเตอร์เรเนียน

น้ำมันมะกอกเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในแหล่งต้นกำเนิดอย่างแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน แต่ในปัจจุบันคนในภูมิภาคอื่น ๆ ของโลกก็เริ่มหันมาใช้น้ำมันมะกอกแทนน้ำมันพืชและน้ำมันถั่วเหลือง เพราะน้ำมันมะกอกมีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่า

หากพูดถึงความนิยมรับประทานน้ำมันมะกอกของชาวเมดิเตอร์เรเดียนจะสามารถสังเกตได้ผ่านอาหารหลายชนิดที่ต้องมีน้ำมันมะกอกเป็นส่วนประกอบหลัก เช่น น้ำสลัดหลากหลายชนิด การนำน้ำมันมะกอกมมาราดบนอาหาร ข้าวผัดน้ำมันมะกอก และเมนูอื่น ๆ ที่ล้วนใช้น้ำมันมะกอกเป็นองค์ประกอบสำคัญ

วิวัฒนาการอาหารของมนุษย์ไม่เคยหยุดนิ่ง มีการคิดค้นเมนูใหม่ ๆ และเครื่องปรุงรสจากผักและผลไม้ในท้องถิ่นอยู่เสมอ อาหารที่นิยมใช้น้ำมันมะกอกที่คนนิยมรับประทาน คือ น้ำสลัดจากน้ำมันมะกอก ถึงแม้น้ำมันมะกอกจะยังไม่พบการใช้มากในอาหารไทย แต่ผู้ที่อยากลองชิมรสชาติน้ำมันมะกอกสามารถไปลองรับประทานได้ที่ร้าน Water Library (วอเตอร์ ไลบรารี่) ที่คัดสรรอาหารคุณภาพเพื่อคุณ

(อ่านเพิ่มเติม:  ร้าน Water Library Chamchuri ได้รับรางวัล The Plate Michelin ร้านสวย อาหารอร่อย)

ที่ตั้ง
Water Library (วอเตอร์ ไลบรารี่ สาขาจามจุรีสแควร์)
เวลาทำการ : ทุกวัน 11:30 – 14:30 และ 18:00 – 22:00 น.
ที่ตั้ง : ถนน พญาไท กรุงเทพมหานคร (ร้านอยู่ในพลาซ่า ชั้น 2 ของจามจุรีสแควร์)
โทรศัพท์ : 02-160-5188, 02-160-5189, 095-085-7777